Gurpreet Singh Beed Kisan

ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਪਰਿੰਦਿਆਂ ਦੀ ਡਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਪੰਛੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਠੁਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਹ ਦਰਦ ਨਾਲ ਅੰਬਰ ਤੱਕ ਕੁਰਲਾਉਂਦੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੰਛੀ ਉਸਦੀ ਛੱਤ ‘ਤੇ ਆ ਕੇ ਉਤਰਣ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰ ਸਕੇ। ਕਵੀ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ‘ਬੱਦਨ’ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਦਰਦ, ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਕਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਪਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਰਗੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ‘ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਡੀਜੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਹਾਰਨ ਨਾ ਵਜਾਏ ਜਾਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਅਪਣਾਉਣ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬੀੜ ਕਿਸਨ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਭਲਾ ਚਾਹਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਰੁੱਸ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬੀੜ ਕਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਲਈ ਫ਼ਰਜ ਨਿਭਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿੱਖ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਆਰੀਅਨ ਸਾਇਬੋਰੀਆ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਪਤਸਿੰਧੂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਅੱਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਉਸੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ—ਕਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ—ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਆਸ ਨਾਲ ਕਿ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁੱਖ ਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਪਨਾ ਸਮਝ ਕੇ ਗਏ ਸਨ, ਓਥੋਂ ਹੀ ਅੱਜ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਾਤਭੂਮੀ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾ. ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਸਲੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਵਾਂ, ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਆਦਰਸ਼ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਭਾਲ ਤਦ ਤੱਕ ਵਿਅਰਥ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਧਾਰਦਾ। ਮਾਤਭੂਮੀ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ—ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸੇ ਦੀ ਗੋਦ ਸਹਾਰਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਰ ਬੂੰਦ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। “ਜਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਹੈ” – ਇਸ ਅਮੋਲਕ ਸੱਚ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦਸ਼ਹਿਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬੀੜ ਕਿਸਨਪਿੰਡ ਬੀਜਾ, ਤਹਿ. ਖੰਨਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ, ਦਸ਼ਹਿਰੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਏ। ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਕਰ ਲਿਆ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਰ ਏ। ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਬੈਠਾ, ਚਲ ਪਏ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਰੁੱਖ ਲੰਘੇ, ਲੰਘਿਆ ਅਸੀਂ ਨਹਿਰ ਨੂੰ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨਿਭਾਇਆ, ਜੋ ਕਰਿਆ ਇਕਰਾਰ ਏ। ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਬੜੀ ਭੀੜ, ਖਿੜੇ ਸੋਹਣੇ ਰੰਗ ਸੀ, ਜਲੇਬੀਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਗਲੀ ਤੰਗ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਚਾਲੇ ਪਾਏ ਕਰ ਮਨ ‘ਚੋਂ ਵਿਚਾਰ ਏ। ਰਾਮ ਲੀਲਾ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਵੀ ਖਚਾਖਚ ਭਰਿਆ, ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੋਹਣਾ ਅਭਿਨੈਅ ਕਰਿਆ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏ। ਬਦੀ ਉੱਤੇ ਹੈ ਜਿੱਤ, ਸੱਚ ਦੀ ਕਹਿਣ ਹੋ ਗਈ, ਸੱਚਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ‘ਚੋਂ ਪਰੋ ਗਈ, ‘ਪ੍ਰੀਤ ਬੀੜ ਕਿਸਨ’, ਜਨਮ ਦਿਨ ਦਾ ਖ਼ੁਮਾਰ ਏ।