josan

ਜੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖੜੇ ‘ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਇਕ ਕਾਲਾ ਦਾਗ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ-ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਬਲਕਿ ਹਰ ਘਰ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਛੱਡਦੀ ਹੈ। ਬੇਗੁਨਾਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ, ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ—ਇਹ ਸਭ ਜੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹਨ। ਡਾ. ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਇਸ ਅਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸ. ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਾਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਢਾਹਾਂ ਇਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪ ਲੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਕਵੀ ਵੀ ਨਾਵਲ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੀਵਨੀ ਜਾਂ ਸਫਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਧਾ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਫਿਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਲਗਡ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਹਰ ਵਿਧਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਲੇਖਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲਮ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੱਤਾ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸੱਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿ ਕੇ ਇਨਾਮਾਂ ਤੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਅਜਿਹੇ ਲੇਖਕ ਅਕਸਰ ਦਮਨ ਜਾਂ ਅਣਦੇਖੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਥਾਂ ਉਹੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।